شهرستان هشترود یکی از شهرستانهای 19 گانه استان با وسعتی معادل 589/2294 کیلومتر مربع است که از نظر مساحت 99/4 در صد از سهم استان را دارا میباشد و از این بابت رتبه دهم را به خود اختصاص داده و در بخش جنوبی استان واقع شده است .
هشترود از نظر مختصات جغرافیایی در عرض شمالی 37 درجه و 12 دقیقه الی 37 درجه و 39 دقیقه و در طول شرقی 46 درجه و 28 دقیقه الی 47 درجه و 19 دقیقه قرار گرفته است و از سمت شمال با شهرستان بستان آباد ، از شرق با شهرستان میانه ، از جنوب با شهرستان چاراویماق واز غرب نیز با شهرستان مراغه همجوار میباشد.
این شهرستان بر اساس آخرین تقسیمات کشوری دارای دو بخش ( مرکز و نظرکهریزی ) و شش دهستان ( علی آباد ، کوهسار، قرانقو ، سلوک ، نظرکهریزی و آلمالو ) میباشد .
توپوگرافی هشترود :
این شهرستان در حد فاصل رشته کوه بزقوش در شمال شرق و توده آتشفشانی سهند در شمال و شمالغرب و رشته کوههای تخت سلیمان ( واقع در شهرستان چاراویماق ) در جنوب قرار گرفته است .
ارتفاع عمومی زمین دراین شهرستان از 1400 متر در دره قرانقو در شرق تا 3700 متر در قلعه سهند در شما غرب متغیر بوده ولی قسمت اعظم اراضی منطقه را زمینهایی تشکیل می دهند که ارتفاع عمومی آنها 1600 تا 200 متر میباشد.
اقلیم :
در این بخش عناصر مهم آب و هوایی از قبیل بارش ، رطوبت ، دمای منطقه به طور اجمال اشاره میشود.
الف – بارش :
موقعیت طبیعی شهرستان هشترود کوههای مرتفعی که قسمت شمالشرقی و شمالغربی منطقه را فرا گرفته اند و تاثیرات مشخصی در میزان بارندگی این ناحیه دارد .
بارندگی منطقه از مهرماه شروع شده و از اسفند ماه شدت میگیرد ماهها فروردین و اردیبهشت دوره پرباران شهرستان هشترود است ( میانگین بارندگی 4230-04/42 میلی متر ) پس از این دوره میزان بارندگی کاهش می یابد و در ماههای مرداد و شهریور به جداقل خود میرسد ( میانگین بارندگی 76/3 و33/5 میلی متر ) میانگی های فوق در ماههای 16 سال اخیر بوده است .
ب – رطوبت :
هوای منطقه هشترود از رطوبت متوسطی برخوردار است که میزان آن در ساعات شبانه روز فصول مختلف متغیر است.معدل رطوبت نسبی در ساعات 306 صبح در مدت 16 سال از حداقل 9/48 در صد در مرداد ماه تا حداکثر 84 درصد در دی ماه و همچنین در ساعات 30/12 ظهر از حداقل 6/25 درصد در مرداد ماه تا حداکثر 8/65 درصد در دی ماه درنوسان بوده است متوسط رطوبت نسبی منطقه 55 درصد میباشد .
ج- دما :
با توجه به مرتقع و کوهستانی بودن منطقه ، شهرستان هشترود از فصل زمستان و فصل تابستان معتدل برخوردار است0 معدل 16 ساله اخیر دما (81-66) در منطقه نشانگر این است که سرما حدود پنج ماه ( آبان تا اسفند) از سال را در بر میگیرد 0 بهمن ماه با داشتن متوسط دمای 126- درجه سانتیگراد سردترین ماه سال بوده و مرداد ماه با داشتن متوسط دمای 287- درجه سانتیگراد گرمترین ماه سا میباشد .
حوضه های آبریز و شبکه رودخانه ها :
شهرستان هشترود در حوضه آبریز رودخانه قزل اوزن قرار دارد کلیه آبهای سطحی منطقه از طریق رودخانه های قزل اوزن و سفید رود به دریای خزر میریزد این شهرستان به لحاظ موقعیت توپوگرافی و گستره های کوهستانی ، شرایط خاص اقلیمی و نزولات جوی ، از جریانهای سطحی دائمی و فصلی متعدد برخوردار است که در ذیل به مهمترین آنها اشاره میشود .
1- رود خانه قرانقو : پر آب ترین و به لحاظ وسعت حوزه آبریز ، وسیع ترین حوضه در سطح شهرستان هشترود به شماره می رود و این رودخانه از اتفاعات 2300 الی 3200 متری سهند در شمال غرب و ارتفاعات 2000 متری جنوب غربی شهرستان سرچشمه میگیرد و پس از مشروب نمودن منطقه هشترود از جنوب غربی شهرستان خارج و پس از ملحق شدن به رودخانه آیدوغموش به رودخانه قزل اوزن می پیوندد .
2- رودخانه شورچای : این رودخانه از ارتفاعات جنوب غربی شهرستان و ارتفاعات شمال غربی شهرستان چاراویماق سرچشم می گیرد این رودخانه در نهایت به رودخانه قرانقو چای ملحق میشود .
3- رودخانه کلقان : از قلل آتش نشانی سهند سرچشمه گرفته و در جهت جنوب شرقی جریان پیدا می کند و به رودخانه قرانقو چای می پیوندد.
4- رود خانه آلمالو : ار تفاعات 2900 متری آت داغی و متال داغی سرچشمه میگرد و در جهت جنوب شرقی جریان یافته و پس از طی 30 کیلومتر در حوالی روستای گل تپه وارد دره اصلی قرانقو میگردد .
5- رودخانه سراسکند رود : از ارتفاعات 3000 متری شمال شهرستان سرچشمه گرفته و به سمت جنوب جریان می یابد و پس از طی 25 کیلومتر در جنوب خراسانک وارد دره اصلی رود قرانقو میگردد.
6- رودخانه مغامیر : این رودخانه به موازات رودخانه کلقان در جهت جنوب جریان یافته و پس از طی کردن مسافتی در حدود 30 کیلومتر به دره رود کلقان می ریزد .
زمینه های توریستی هشترود :
هشترود با دهستانهای تابع آن بی گمان یکی از معدود شهرستانهای آذربایجانشرقی از نظر تعدد و پراکندگی آثار ابنیه تاریخی و مناظر بکر طبیعی میباشد که بی شک چشم نواز مسافران و گرشگرانی است که برای دمی آسودن و تمرد اعصاب قصد سیاحت دارند 0 قلعه تاریخی زهاک ، مسجد جامع و اماکن مقدس بقعه شیخ با یزید بسطامی ، کول تپه های باستانی ، آل قیه سی ، باللوقیه سی شیرجنگ هاو قوچ سنگ ها ، غار آهکی آغبلاغ مهمان ، برکه های یانیق ، بزوجیق نمونه هایی از این جذبه ها هستند که در این نوشتار مشروحاً درباره هریک اطلاعاتی ارائه میشود.
قلعه ضحاک ( فاناسپا )
قلعه ضحاک و آثار باستانی و تاریخی موجود در آن یکی از مهم ترین و مشهورترین مراکز تاریخی و تمدن کشور ماست که دیرگاهی است روزگار آبادانی خود را پشت سر گذاشته و در این ایام پیری و دیرینه سالی سکوت و خلوت کوهستانی سرسبز منطقه را پشت سر گذاشته و به حیات آرام و خسته خود ادامه میدهد تا ایینه عبرتی باشد و در مقابل دید کنجکاو پرسشگر بازدید کنندگان که رنج و حرارت راههای دور و پرپیچ و خم منتهی به آن را به جان می خرند تا آثار گرد و غبار زمان برچهره نشسته با مجموعه طبیعت سرشار پیرامون آن دیداری داشته باشند و ساعتی را در کنار چشم انداز طبیعی و همیشه خروشان قرانقو چای آرام گیرند و با دیدن آن چه از عظمت فرو ریخته ویرانه های پر رمز و راز قلعه ضحاک بر جای مانده در 14 کیلومتری جنوب شرقی هشترود آشنا گردند .
موقعیت و حدود جغرافیایی قلعه ضحاک :
این قلعه در 22 درجه و 37 دقیقه عرض شمالی و 9 درجه و 47 دقیه طول شرقی و در ارتفاع 1800 متری از سطح دریاهای آزاد واقع شده است . قلعه زهاک در ارتفاعات کوهستانی محلی در پیچ رودخانه قرانقو چای و شرق کوههای سرملو و ایستگاه خراسانک و جنوب روستاهای عربلو وغرب روستای دلمه و شمال روستاهای دانقاران و خواجه محمود قرار گرفته است . رودخانه قرانقو در مسیر خود بعد از عبور از جنوب ایستگاه خراسانک به طرف شرق ، بعد از سه کیلومتر طی مسیر کنار راه آهن خراسانک میانه جریان خود را در دهانه تونل دوم به طرف شمال تغییر داده و بعد از نیم طوافی شاخه شورچای را دریافت کرده و به طرف میانه و قزل اوزن سرازیر میشود .
مسجد جامع و اماکن مقدس هشترود :
مسجد جامع :
این مسجد دارای 11 شبستان ، شش ستون سنگی حجاری شده به ارتفا, 5/2 متر با سر ستونهای های حجاری شده بصورت مقرنس است و با آجر قرمز رنگ به صورت طاق گنبدی شکل احداث گردیده است این مسجد با حدود 600 متر مربع مساحت به شکل مستطیل ساخته شده که کتیبه بالای منبر مسجد بدین شرح مکتوب است این مسجد علیجاه ، در عهد سلطان زمان و شاهنشاه دوران سلطان محمد شاه قاجار به دست اسکندر خان ابن مرحمت ابن محمد صادق غفران پناه به تاریخ ه ق 1259 تاسیس گردید .
امامزاده میرکمال الدین و میرجمال الدین :
این بقعه در بالا سجد جامع هشترود واقع شد که اهالی هشترود معتقدند در زمان صفویه امامزاده های مزبور درهشترود فوت نمودند و بعداً اهالی با نذر و قربانی به این سادات سبب خیر دیده و مکان مقدس و مور توجه اهالی مذهب شیعه در این محل بنا گردید 0
بقعه شیخ با یزید بسطامی :
در 10 کیلومتری غرب شهرستان هشترود در روستایی به نام عزیز کندی بقعه ای هشت ضلعی در پایین جاده ( اتوبان در حال احداث زنجان – تبریز ) ساختان قدیمی نمایان است که اهالی محل به آن مقبره شیخ با یزید بسطامی گویند ( معماری این بقعه شبیه به گنبدسرخ مراغه و گنبد علویان در همدان میباشد ) این بقعه دارای پلان 8 ضلعی با قطر داخلی 45 متر و قطر خارجی 5/6 متری بوده و طول هر ضلع آن را 247 سانتیمتر میباشد این بقعه در پاییز 1373 از طرف سازمان میراث فرهنگی آذربایجان شرقی مرمت گردیده است .
در قسمت شمالی دیوار بقعه در قسمتی از سردرب سنگی کتیبه دار به دست آمده که بر روی آن تاریخ 682 حجاری شده است به نظر کارشناسان میراث فرهنگی این سر درب متعلق به یک قبرستان همجوار این بقعه بوده است .
به علت وجود تعداد آجر لعاب89کاری شده به رنگ فیروزه و کاشی های معرق لاجوردی فیروز ای و سفید و پیدایش طاق های گهواره ای " ناودانی " در غرب بنا در این محل آبادانی این برجها از دوران ایلخان مغول تا اوایل دوره صفویه ثابت میگردد .
هشترود در منابع تاریخی :
قدیمی ترین منبعی که نام هشترود در آن ذکر شده ، کتاب تاریخی تحریر و صاف به قلم شهاب الدین عبداله بن فضل اله شیرازی در سال 697 ه ق است او در کتاب خود چنین روایت می کند چون ارغون شاه ایلخانی کار دشمن بساخت خواست پیش از آن کسی را هوس سلطنت در سرافکند کار پادشاهی را نیز یکسره کند از این رو منتظر تشکیل اجتماع کلی ننشست و با رای چند تن معدود همچون اولحتاب ، تفتنی خاتو ، بوقا ،شیکتور و طغا اجا در روز هفتم جمادی الاول سال 683 ه ق در قاسیون و آن موضعی است میان هشترود و قربان شیزا که هنگام ییلاق در آن اقامت کنند برتخت خانیت نشست.
همچنین مولف درعهد غازان خان آورده است غازان خان در چهارم ذیقعده سال 694 هق حرکت کرد و آنچنان راه پیمود که شب هنگام نزدیک یک لشگر خود از هشترود متوجه خدمت شد ضمناً در دوره نادر شاه نیز حوادثی بر هشترود گذشته است نظیر آن که نادرشاه برادر خود ابراهیم خان ظهیر الدله را به حکومت آذربایجان نفرستاد و رضاقلی خان فرزند خود را به حکومت آذربایجان مامور کرد و از طریق گرمرود هشترود و اردبیل ، سرو خوراب و علف اشتهار عازم قزوین شد .
همچنین نادر در جنگ دوم با عثمانی ها از طریق هشترود و پیرفت به سوی خاک عثمانی را آغاز کرده قبل از حرکت به سوی داغستان ، نمایندگی نزد احمد پاشا عثمانی فرستاد و از او درخواست کرد که بغداد را تحویل دهد ) مساحت شهرستان 598 2294 کیلومتر مربع میباشد که 499 درصد از کل مساحت استان آذربایجانشرقی را اشغال نموده است این شهرستان در تقسیمات جدید کشوری از دو بخش و 6 دهستان تشکیل شده که دارای 215 آبادی است .
کول تپه های باستان هشترود
چندین مورد از این کول تپه ها در سال 1367 الی 1376 در اطراف روستاهای قلعه ضحاک ( قره آغاج روز ، آغبلاغ مهمان ، عزیز کندی ، خورجستان ، آل قیه سی ، عمودیزج مشاهده شده است که روستاییان چندین کوزه سفالین و اشیاء قدیمی از آن بیرون آورده بودند 0
قلعه آل قیه سی :
قلعه تاریخی فوق در 18 کیلومتری شمال این شهرستان در سه کیلومتری جنوب جاده قره چمن و تبریز در جنوب روستای عمودیزج قرار گرفته است .
ریش سفیدان معتقدند که قلعه آل قیه سی مربوط به دوران شاه طهماسب صفوی بوده که گویا در زمان وی خزانه دولت صفویه بعد از اشغال تبریز توسط قوای دولت عثمانی در بعد از جنگ معروف چالدران بوده است .
قلعه باللوقیه سی هشترود
در جنوب غربی روستای دیزج علیقلی بیگ در 20 کیلومتری هشترود آثار قلعه باستانی و قسمت های حجاری شده وجود دارد که مربوط به دوره های پیش از اسلام و بعد از اسلام به مساحت تقریبی 30 هکتار میباشد .
این قلعه در محدوده بین قلعه زهاک و آل قیه سی واقع شده و به نظر میرسد که در گذشته محل چاپار خانه و یا مرکز اسکان نیرو بوده است 0
غار آهکی آغبلاغ مهمان :
در 18 کیلومتری شمال شرقی شهرستان هشترود در قسمت جنوب روستای آغبلاغ مهمان از سلسله ارتفاعات منفرد روبروی ارتفاعات بزغوش قرار دارد .
این غار در ارتفاع 1960 متر از سطح دریاهای آزاد قرار گرفته است در فصل بهار و تابستان چشم انداز طبیعی و زیبای منطقه به حدی دیدنی و جذاب است که روح هر بیننده از دیدن آن شاد میگردد .
در داخل اطاقک غار چندین قبر حفاری شده توسط افراد غارتگر اموال فرهنگی و استخوانهای پوسیده مردگان و ظروف شکسته سفالی نمایان است اجساد مردگان را مثل اینکه در داخل کوزه های سفالی دفن کرده بودند .
طبق نظر کارشناسان میراث فرهنگی ظروف مربوط به دوره اشکانیان و مطالعات باستانشناسی در آن دوره مردگان را با لوازم تدفین در تابوتهای سفالی دفن کرده بودند .
حدود سياسي شهرستان هشترود
*************************
اين شهرستان در شمال غرب فلات ايران در جنوب استان آذربايجانشرقي قرار دارد شهرستانهاي بستان آباد ؛ مراغه ؛ ميانه ؛ حدود شمالي ؛ غربي وشرقي اين شهرستان هستند 0 شهرستان منتزع شده چاراويماق در سال 79 حدود جنوبي آن را مي پو شاند اين شهرستان در تقسيمات كشوري قبل از سال 79 – 4/11 درصد كل مساحت استان را در اشغال خود داشت و از مساحت 33 كشور جهان بيشتر بود و در تقسيمات جديد كشوري از دوبخش بنامهاي مركزي و نظركهريزي و 6 دهستان تشكيل شده است .
شهرستان هشترود به تفيك بخش و دهستان :
************************************
1- بخش مركزي : به مركزيت هشترود با مساحت 1/1591 كيلومتر مربع ؛ داراي 126 آبادي كه 14 آبادي آن خالي از سكنه ميباشد 0
الف ) دهستان قرانقو : به مركزيت روستاي اوشندل با مساحت 5/237 كيلومتر مربع ؛ داراي 16 آبادي 0
ب ) دهستان كوهسار : به مركزيت روستاي سلوك با مساحت 7/133 كيلومتر مربع داراي 13 آبادي .
ج ) دهستان سلوك : در شمال غربي هشترود به مركزيت روستاي سلوك با مساحت 7/133 كيلومتر مربع داراي 13 آبادي
د ) دهستان علي آباد : به مركزيت روستاي داشبلاغ عجمي با مساحت 3/251 كيلومتر مربع ؛ داراي 22 آبادي كه 18 آبادي داراي سكنه ميباشد.
2 – بخش نظركهريزي : اين بخش به مركزيت روستاي نظركهريزي با مساحت 761 كيلومتر مربع ؛ داراي 102 آبادي است .
الف ) نظر كهريزي با مساحت 515 كيلومتر مربع داراي 73 آبادي كه 2 آباداي آن خالي از سكنه است .
ب ) دهستان آلمالو به مركزيت روستاي آتش بيگ با مساحت 5/342 كيلومتر مربع داراي 38 آبادي كه 6 آبادي آن خالي از سكنه ميباشد .
وجه تسمير هشترود در منابع و قدمت تاريخ هشترود (( هشتري Heshtari ( كهرتون ) )) . در قديمي ترين منبع تاريخي نام هشترود ( كهرتون ) در كتاب پلو تاريك يوناني ( 120 م – 50 م ) كه در جريان محاصره قلعه شهر فراسپ ( آژدهاك ) سال 36 قبل از ميلاد ذكر گرديده است كهرتون تغيير يافته كه رتيك ( KARTIK ) يا مانند كرتي و كرت كرت ( Kart – Kart ) به نظر صحيح مي آيد و در منابع اسلامي ؛ شهاب الدين عبدالله بن فضل الل شيرازي در سال 697 ه 0 ق نام اين منطقه را هشترود آورده و حمدالله مستوفي قزويني در نزهت القلوب هشترود را تاربع مراغه آورده و اهالي آن را حنفي مذهب معرفي نموده است ولي آنچه حالا شهر هشترود و شهرستان هشترود و در زبان تركي آذري ( هشتري ) ناميده ميشود با نام كهرتون پلو تارك يوناني 36 قبل از ميلاد طبق نظر كارشناسان ارتباطي دارد اگر هشترود را مردم محلي هشتري تلفظ مي كنند ايراد نگيريم زيرا تلفظ مردم محلي به واقعيت موقع استقرار جغرافيائي نزديك تر است وسرزمين منطقه هشترود ( كرت كرت ) و در نقشه هوايي وه مچنين از ارتفاعات به اين شكل ديده ميشود بنابراين ( هشت + ار + ي ) كه هشت به معني ( كردي Kardi ) ؛ ( كرت كرت Kart – Kart ) و ( آر ) به معني قهرمان و مبارز ؛ ( ي ) هم ياري نسبت را ميرساند كه هشتري معني سرزمين قهرمان يا قهرمان سرزمين كرت كرت كه ( معمولاً مورخان يوناني با توجه به شكل جغرافيائي سرزمينها را نامگذاري كرده اند مانند ( زاگرس ) كه به معهني طاق طاق ميباشد. ) و سرزمين قهرمان وسرزمين قهرمان دشت ماهوري معني ميدهد كه به نظر واقعيت نزديكتر است .
ولي آنچه ( شهرستان هشترود ) ناميده اند تا سال 1321 دهكده اي در دامنه آفتاب گير رودخانه سراسكند يا سراسكانرود داراي 10 آسياب آبي و چند كارخانه روغن گيري بود وجالب آن كه نام اين روستاي باصفا سراسكند بوده وشايد هم نام خود را از اين آسيابها پيدا كرده باشد ؛ دراين سال سراسكند به مركزيت منطقه هشترود ( هشتري ) اتلاق شده و تا سال 1337 بخش هشترود را از آن خود داشته است ودر اين سال به همت حسن آقا افتخار هشترودي به فرمانداري مبدل و به علل دور افتادگي از راهاي اصلي استان ؛ مشكلات فرهنگي ؛ استبداد خانزدگي و عدم توجه رژيم گذشته بافيت روستايي خود را حفظ كرده و در حوالي سالهاي دهه 1340 اين شهرستان ( رضا شهر ) و درسال 1350 ( آذران ) ناميده اند ونام هشترود را ما امروز به اشتباه يا واقعيت به دليل جريان 7 رودخانه از شاخ خهاي قرانقو ( جبيند ؛ آلمالو ؛ ينگي رود ؛ كلقان چاي ؛ مغامير ؛ سراسكانرود وشورچاي ) هشترود مي ناميم به واقعيت نزديك نيست و اهالي منطقه نيز افشسانه اي را به سراسكند اشاره دارند كه نام اصلي اين محل ( سركسن ) و به پادشاهي ضحاك يا زوهنگ ماردوش اذعان مي دارند يك افسانه است تا يك واقعيت باشد.
دومين قسمت بزرگ شهر هشترود كوي گنجينه كتاب كه اهالي آن را كورگه نه تلفظ كرده از نظر تاريخي طبق ظروف سفالي پيدا شده در تپه چاليلوق آن به هزاره قبل از ميلاد و نيز سكه پيدا شده در تپه باستاني كورابلاغ كه تنديس بلاش اول اشكاني در آن حكاكي شده باز آنچه مردم كورگه نه مي نامند درست تر است زيرا كوركلمه سومري به معني كوه و گه نه به معني دوباره كه در واقع معني تپه يا كوه دوباره ساخته شده را معني ميدهد ( در زبات تركي آذري به تل گندم نيز در خرمنها هم كور مي گوييم و چون سومري ها از كلمات تركي در منابع شان استفاده كرده اند صحيح ميباشد ) و شايد هم اين نظر درست باشد كورگه نه همان گورگانج بوده كه با مرور زمان تغيير يافته وبه شكل فعلي در آمده است.
زمينه هاي گردشگري شهرستان هشترود
*******************************
هشترود با دهستانها و روستاهاي تابعه آن بي گمان يكي از معدود شهرستانهاي آذربايجانشرقي از نظر تعدد و پراكندگي آثار وابنيه تاريخي و مناظر بكر طبيعي ميباشد كه بي شك چشم نو از مسافران وگردشگراني است كه براي دمي آسودن وتمدد اعصاب قصد سياحت دارند قلعه آژدهاكگ ؛ مسجد جامع ؛ امامزاده مير كمال الدين و ميرجلال الدين دوره صفويه ؛ شيرسنگ ها و قوچ سنگهاي دوره قراقو يو نلوها و آق قويونلوها ؛ بقعه سيخ بايزيا بسطامي عزيز كندي ؛ گل تپه هاي باستاني مانند سلطان تپه سي ذوالبين ؛ ساختمان حاكم آتش بيگ دوره اول قاجاريه ؛ قلعه باللوقيه سي روستاي ديزج علي قلي بيگ ؛ قلعه عمو ديزج ؛ بنام آل قيه سي ؛ مناظر طبيعي و ديدني از جمله غار آغبلاغ مهمان ؛ بركه هاي بزوجيق ؛ يانيق ؛ دامنه هاي سهند در روستاهاي ( ارشد آباد ؛ مجد آباد ؛ باتمانقليج ) چشمه ساري قيه در روستاي آغچه كندي و سد سهند بعد از ا حداث ( درياچه اي به مساحت 12 كيلومتر مربع بوجود مي آيد ) كه در صورت سرمايه گذاري مي تواند جاذب گردشگران باشد.
جغرافياي طبيعي منطقه هشترود ( هشتر ي )
***********************************
اين شهرستان بين سه واحد توپوگرافي ( توده نفوذي بزغوش در شمال شرق غ توده آتشفشاني سهند در شمال غرب و رشته كوههاي تخت سليمان در جنوب ) واقع گرديده است مرتفع ترين نقطه منطقه قله آغ داغ به ارتفاع 2950 متر و پست ترين نقطه آن روستاي بابك به ارتفاع 1400 متر از سطح درياهاي آزاد ميباشد.
شهر هشترود 4 ؛ 3 ؛ 47 درجه طول شرقي و 41 ؛ 37 درجه عرض شمالي و ارتفاع آن در سطح محل دانشگاه آزاد اسلامي شهر از سطح درياهاي آزاد 1660 متر ميباشد .
معادن شهرستان هشترود :
*********************
معدن كائولن در روستاهاي زردين عليا وسفلي ؛ سنگهاي گرانيتي روستاهاي ديزج – علي قلي بيگ تا روستاي گله ده كوه ؛ گچ خورشيد ؛ گچ قلعه جوق ؛ زرنيخ روستاي يزوجيق ؛ معدن مرم چگن و .........